Algemeen hoest

Hoesten is een natuurlijke reactie die ontstaat wanneer de luchtwegen geprikkeld worden. Hoesten is nuttig, het houdt je longen schoon. Bij een luchtweginfectie zijn de slijmvliezen ontstoken, dat zorgt voor een hoestprikkel. Hoesten, door een verkoudheid, is erg vervelend.

Wat is hoest?

De luchtwegen zijn bedekt met slijmvlies dat helder slijm produceert. Minuscule trilhaartjes zorgen er de hele dag voor dat met het slijm vuil en stofdeeltjes worden afgevoerd. Hier merk je bijna niets van, hooguit dat je een keer je keel schraapt en slikt. Als je luchtwegen extra geprikkeld worden, ga je hoesten.

Er zijn verschillende oorzaken van hoest:

  • een vreemd voorwerp (vocht of voedsel bij verslikken, braken)
  • stof, rook, pollen (allergie), chemicaliën (ammoniak, chloor)
  • een infectie van de luchtwegen door bacterie of virus: griep, verkoudheid, keelontsteking (irritatie en/of slijm)
  • een longaandoening: astma, bronchitis, emfyseem, kanker, etc.
  • sommige medicijnen (o.a. bloeddrukverlagers (ACE-remmers))
  • terugstromen van maagzuur naar de slokdarm (reflux)
  • langdurig praten, slechte ventilatie, droge lucht (airconditioning)

Hoest kan productief zijn (met slijm) of niet-productief (zonder slijm). Verkoudheid, griep en een luchtweginfectie zijn de meest voorkomende oorzaken van hoesten. Een virus veroorzaakt meestal een droge of kriebelhoest zonder slijm (ook wel prikkelhoest). Soms heb je juist last van veel slijm bij het hoesten: slijmhoest. Met het slijm worden allerlei resten van de ontstekingsreactie weggewerkt. Je slijm kan dan iets geel of zelfs een beetje groenig zien. Wanneer het slijm moeilijk op te hoesten is en het lijkt of het ‘vast’ zit in je lagere luchtwegen, spreek je van een vastzittende hoest.

Wat te doen bij hoest?

Hoesten is lastig en vermoeiend. Je krijgt een droge, zere keel en soms krijg je er zelfs spierpijn van! Neem dan een hoestverzachtend middel. Als je last hebt van droge hoest of (kriebelhoest) prikkelhoest gebruik je een hoestprikkeldempend middel. Bij vastzittende of slijmhoest neem je slijmoplossende middelen. Je kunt er ook voor kiezen om een product te kiezen dat zowel bij slijmhoest als prikkelhoest effectief is.

Dit kun je zelf doen om algemene hoest te verminderen:

  • blijf drinken, neem telkens kleine slokjes
  • drink liefst warme dranken – de vochtige damp kalmeert het slijmvlies
  • neem een lepel honing of thee met honing
  • zuig op een dropje, snoepje, hoestpastille of keeltabel
  • stoom met heet water met kamille – dit kalmeert het slijmvlies

Hoe voorkom je hoest?

Hoesten is een sterke reflex die je nauwelijks kunt onderdrukken. Naast het gebruik van zelfzorgmiddelen, zijn er een paar dingen die je kunt doen om hoesten tegen te gaan:

  • voorkom droge lucht, rokerige ruimtes en airconditioning
  • probeer niet te roken
  • ventileer je (slaap)kamer en gebruik eventueel luchtbevochtigers
  • slaap je slecht door het hoesten – zorg dat je iets schuin ligt
  • last van opkomend maagzuur waardoor je gaat hoesten – gebruik een maagzuurremmer
  • zorg bij lang spreken voor een glas water
  • adem door je neus, je neusslijmvlies bevochtigt en verwarmt de buitenlucht (minder prikkeling)
  • gebruik eventueel een neusspray om je neusademhaling te bevorderen
  • gebruik een verkoudheidsbalsem met menthol en eucalyptus – dit geeft ‘meer lucht’

Wanneer raadpleeg je een deskundige:

Meestal gaat hoesten met een week of 2-3 spontaan over. Wanneer je langdurig last houdt van hoesten, kun je een apotheker of arts raadplegen. In de onderstaande gevallen moet je in ieder geval een deskundige raadplegen:

  • wanneer je bloederig slijm ophoest (helderrood, donkerrood of roestbruin)
  • als je last hebt van benauwdheid, een piepende of pijnlijke ademhaling
  • wanneer je langer dan 5 dagen koorts hebt (> 38°C)
  • wanneer je veel groen slijm ophoest (mogelijk een bacterie)
  • baby’s jonger dan 3 maanden en ouderen boven de 75 jaar (lage weerstand)
  • als je medicijnen gebruikt die hoesten bevorderen (raadpleeg de bijsluiter)
Veel gestelde vragen over slijmhoest en vastzittende hoest
Laatst bijgewerkt: 13/01/2017